Terminy Płatności Faktur — Przepisy 2026
Czym jest termin płatności faktury?
Termin płatności faktury to data, do której nabywca jest zobowiązany uregulować należność wynikającą z wystawionej faktury VAT. Jest to jeden z kluczowych elementów każdej transakcji handlowej — zarówno z perspektywy sprzedawcy (wierzyciela), jak i nabywcy (dłużnika).
Termin płatności nie jest kwestią wyłącznie umowną. Polskie prawo — w szczególności ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. 2023 poz. 1790) — nakłada sztywne limity na maksymalne terminy płatności, a ich przekroczenie wiąże się z konkretnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi.
Dzięki Faktuj.pl możesz wystawić fakturę z prawidłowym terminem płatności za darmo, online, bez rejestracji — generator automatycznie wyliczy datę na podstawie wybranej liczby dni.
Ustawowe terminy płatności w 2026 roku
Transakcje między przedsiębiorcami (B2B)
Podstawowy termin płatności w transakcjach handlowych między przedsiębiorcami wynosi 60 dni od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku. Strony mogą umówić się na krótszy termin, ale wydłużenie powyżej 60 dni jest dopuszczalne tylko pod ścisłymi warunkami.
| Typ transakcji | Maksymalny termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| B2B (równorzędni przedsiębiorcy) | 60 dni (wydłużenie możliwe, jeśli nie jest rażąco nieuczciwe) | art. 7 ust. 2 ustawy |
| Duży przedsiębiorca → MŚP | 60 dni (bezwzględny limit) | art. 7 ust. 2a ustawy |
| Podmiot publiczny jako dłużnik | 30 dni | art. 8 ust. 2 ustawy |
| Podmiot leczniczy jako dłużnik | 60 dni | art. 8 ust. 4 ustawy |
Kiedy termin 60 dni jest bezwzględny?
Od nowelizacji ustawy obowiązuje szczególna ochrona małych i średnich przedsiębiorców (MŚP). Jeżeli dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem mikro-, mały lub średni przedsiębiorca, termin płatności nie może przekroczyć 60 dni — nawet jeśli obie strony się na to zgodzą.
Próba narzucenia dłuższego terminu w umowie jest bezskuteczna z mocy prawa. W takim przypadku wierzycielowi przysługują odsetki liczone od 61. dnia od doręczenia faktury.
Kto jest „dużym przedsiębiorcą"?
Według ustawy z 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców, duży przedsiębiorca to podmiot, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:
- zatrudniał co najmniej 250 pracowników lub
- osiągał roczny obrót netto powyżej 50 mln EUR i suma aktywów bilansu przekraczała 43 mln EUR
Duży przedsiębiorca ma obowiązek składania oświadczenia o swoim statusie w formie pisemnej, najpóźniej w momencie zawarcia transakcji handlowej. Brak złożenia oświadczenia lub złożenie fałszywego podlega karze grzywny.
Od kiedy liczyć termin płatności?
Termin płatności liczy się od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, a nie od daty wystawienia dokumentu. To kluczowa różnica, która ma znaczenie zwłaszcza przy wysyłce papierowej.
Zasady liczenia terminu
- Faktura elektroniczna — dzień doręczenia to zazwyczaj dzień wysłania na adres email (chyba że strony ustaliły inaczej)
- Faktura papierowa — dzień doręczenia to dzień fizycznego odbioru przesyłki
- KSeF — po wejściu obowiązkowego KSeF faktura uzyskuje datę wystawienia w momencie nadania numeru KSeF; data doręczenia może być odrębna
Jeśli nie można ustalić daty doręczenia, termin liczy się od daty wystawienia faktury — co stanowi domniemanie korzystne dla wierzyciela.
Termin płatności a termin wystawienia faktury
Nie należy mylić terminu płatności z terminem wystawienia faktury. Termin wystawienia to czas, w jakim sprzedawca musi wystawić dokument po dokonaniu sprzedaży (co do zasady do 15. dnia miesiąca następującego po dostawie). Termin płatności natomiast określa, kiedy nabywca musi zapłacić.
Odsetki za opóźnienie w płatności
Jeżeli dłużnik nie ureguluje faktury w terminie, wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Stawka tych odsetek jest wyższa niż standardowe odsetki za opóźnienie z Kodeksu cywilnego.
Aktualne stawki odsetek (2026)
| Rodzaj odsetek | Stawka | Podstawa |
|---|---|---|
| Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych | 15,5% rocznie | stopa referencyjna NBP (5,75%) + 10 pp |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie (Kodeks cywilny) | 13,25% rocznie | stopa referencyjna NBP + 7,5 pp |
| Odsetki ustawowe (kapitałowe) | 9,25% rocznie | stopa referencyjna NBP + 3,5 pp |
Odsetki nalicza się za każdy dzień opóźnienia, począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności. Do obliczenia kwoty odsetek możesz użyć darmowego kalkulatora odsetek na Faktuj.pl.
Kiedy odsetki przysługują automatycznie?
Wierzyciel nie musi wzywać dłużnika do zapłaty ani podejmować żadnych dodatkowych czynności — odsetki za opóźnienie przysługują z mocy prawa. Dłużnik jest w zwłoce automatycznie od dnia następującego po upływie terminu płatności.
Co więcej, wierzyciel nie może zrzec się prawa do odsetek — umowne klauzule wykluczające odsetki w transakcjach handlowych są nieważne.
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności
Poza odsetkami, wierzycielowi przysługuje zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Jej wysokość zależy od kwoty długu:
| Wartość świadczenia pieniężnego | Kwota rekompensaty |
|---|---|
| Do 5 000 zł | 40 EUR |
| Od 5 000 zł do 50 000 zł | 70 EUR |
| Powyżej 50 000 zł | 100 EUR |
Rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej w terminie faktury — jeśli kontrahent zalega z trzema fakturami, masz prawo do trzech rekompensat. Równowartość kwoty w złotych przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne.
Jak prawidłowo ustalić termin płatności na fakturze?
Krok 1: Określ typ kontrahenta
Sprawdź, czy Twój kontrahent to mikro-, mały, średni czy duży przedsiębiorca. Jeśli wystawiasz fakturę jako MŚP dla dużego przedsiębiorcy — obowiązuje bezwzględny limit 60 dni.
Krok 2: Sprawdź umowę
Jeśli masz podpisaną umowę z kontrahentem, termin płatności powinien wynikać z jej postanowień. Pamiętaj jednak, że umowa nie może przewidywać terminu dłuższego niż ustawowy limit.
Krok 3: Wybierz standardowy termin
Najczęściej stosowane terminy płatności w polskiej praktyce handlowej:
| Termin | Zastosowanie |
|---|---|
| 7 dni | Drobne usługi, jednorazowe zlecenia |
| 14 dni | Standardowy termin dla MŚP |
| 30 dni | Najpopularniejszy termin w handlu B2B |
| 45 dni | Dłuższe projekty, branża budowlana |
| 60 dni | Maksymalny bezpieczny termin B2B |
Krok 4: Wpisz termin na fakturze
Otwórz darmowy generator faktur na Faktuj.pl i wpisz ustaloną datę płatności. Możesz podać ją jako konkretną datę (np. 30.04.2026) lub jako liczbę dni od daty wystawienia (np. „14 dni").
Konsekwencje nieterminowych płatności
Dla dłużnika
- Odsetki ustawowe — automatyczne naliczanie odsetek za opóźnienie (15,5% rocznie)
- Rekompensata za koszty odzyskiwania — 40/70/100 EUR za każdą przeterminowaną fakturę
- Raportowanie do BIG — wierzyciel może zgłosić dłużnika do Biura Informacji Gospodarczej
- Postępowanie przed UOKiK — Prezes UOKiK może nałożyć karę za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych
- Utrata reputacji handlowej — negatywny wpływ na wiarygodność biznesową
Kary UOKiK za zatory płatnicze
Od 2020 roku Prezes UOKiK ma uprawnienia do nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorców, którzy nadmiernie opóźniają się z płatnościami. Kara jest obliczana na podstawie:
- wartości niezapłaconych faktur
- okresu opóźnienia
- stawki odsetek ustawowych za opóźnienie
Postępowania UOKiK dotyczą najczęściej dużych przedsiębiorców i dotychczas skutkowały karami sięgającymi kilkudziesięciu milionów złotych.
Dla wierzyciela — prawa i środki ochrony
Jeśli Twój kontrahent nie płaci w terminie, masz prawo:
- Naliczać odsetki za opóźnienie — automatycznie, bez wezwania
- Żądać rekompensaty za koszty odzyskiwania — 40/70/100 EUR
- Złożyć zawiadomienie do UOKiK — jeśli dłużnik systematycznie opóźnia płatności
- Skorzystać z ulgi na złe długi w VAT — po 90 dniach od upływu terminu płatności
- Wpisać dłużnika do rejestru BIG — po spełnieniu ustawowych warunków
Ulga na złe długi a termin płatności
Termin płatności ma bezpośredni wpływ na możliwość skorzystania z ulgi na złe długi w podatku VAT. Zgodnie z art. 89a ustawy o VAT, wierzyciel może skorygować podstawę opodatkowania i podatek należny, jeśli:
- od terminu płatności upłynęło 90 dni
- wierzytelność nie została zbyta
- dłużnik nie jest w trakcie likwidacji lub upadłości
- wierzyciel i dłużnik są czynnymi podatnikami VAT
Prawidłowe ustalenie terminu płatności na fakturze jest więc kluczowe — od niego zależy, kiedy możesz odzyskać VAT od niezapłaconej faktury.
Terminy płatności w zamówieniach publicznych
Transakcje z podmiotami publicznymi (urzędy, szkoły, szpitale, spółki komunalne) podlegają szczególnym regulacjom:
| Podmiot publiczny | Termin płatności | Wyjątki |
|---|---|---|
| Organy administracji | 30 dni | Brak |
| Szpitale i podmioty lecznicze | 60 dni | Brak |
| Spółki komunalne | 30 dni (jeśli duży przedsiębiorca → MŚP) | 60 dni w pozostałych |
Podmiot publiczny nie może umownie wydłużyć terminu płatności ponad ustawowy limit — takie postanowienie jest nieważne z mocy prawa.
Termin płatności a split payment
W przypadku transakcji objętych mechanizmem podzielonej płatności (split payment) termin płatności nie ulega zmianie. Nabywca musi zapłacić w ustalonym terminie, dokonując przelewu w systemie split payment — kwota netto trafia na rachunek rozliczeniowy, a kwota VAT na dedykowany rachunek VAT.
Opóźnienie w płatności split payment podlega tym samym sankcjom co zwykłe opóźnienie — odsetki za opóźnienie i rekompensata przysługują na zasadach ogólnych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę ustalić termin płatności dłuższy niż 60 dni? Tak, ale tylko w transakcjach między równorzędnymi przedsiębiorcami (nie MŚP → duży) i pod warunkiem, że nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. W praktyce terminy dłuższe niż 60 dni są ryzykowne i mogą zostać zakwestionowane.
Co jeśli na fakturze nie ma terminu płatności? Jeśli strony nie ustaliły terminu płatności, zastosowanie ma termin ustawowy — 60 dni od dnia doręczenia dłużnikowi faktury. Wierzyciel może dochodzić odsetek od 61. dnia.
Czy termin płatności liczy się od daty wystawienia czy doręczenia faktury? Co do zasady od daty doręczenia faktury dłużnikowi. Jeśli nie można ustalić daty doręczenia, przyjmuje się datę wystawienia faktury.
Czy mogę zrezygnować z odsetek za opóźnienie? Nie. Prawo do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych jest niezbywalne — umowne klauzule wykluczające odsetki są nieważne.
Jak obliczyć kwotę odsetek za opóźnienie? Skorzystaj z darmowego kalkulatora odsetek na Faktuj.pl. Wystarczy podać kwotę faktury, termin płatności i datę zapłaty — kalkulator automatycznie wyliczy odsetki.
Czy odsetki naliczam od kwoty brutto czy netto? Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych nalicza się od kwoty brutto (z VAT) — jest to pełna kwota świadczenia pieniężnego, które dłużnik jest zobowiązany zapłacić.
Potrzebujesz wystawić fakturę z prawidłowym terminem płatności? Skorzystaj z darmowego generatora faktur na Faktuj.pl. Przeczytaj również nasz poradnik o wystawianiu faktur korygujących i różnicach między proformą a fakturą VAT. Oblicz odsetki za opóźnienie w naszym kalkulatorze odsetek.